Fairplay

Het begrip fairplay is een moeilijk te duiden term en heeft vele interpretaties. Letterlijk slaat de Engelse term enerzijds op rechtvaardigheid binnen het spel en anderzijds op het plezier en de schoonheid van het spel.

Hoewel het begrip zijn oorsprong vindt in het Victoriaanse Engeland, is fairplay toch een universeel begrip. Het is een integraal onderdeel van sport en dit op alle niveaus van recreatieve sport tot topsport en binnen alle geledingen van sportbeleid over sportmanagement tot de sportactiviteiten zelf.

Fairplay als breed en als smal begrip

Als ‘breed begrip’ slaat fairplay op een manier van denken en bevat het fundamentele waarden die centraal staan binnen sport en die kunnen vertaald worden naar de bredere samenleving. Hieronder vallen waarden en thema’s als vals spelen, sportiviteit, respect, doping, geweld, grensoverschrijdend gedrag, gelijke kansen, integriteit, solidariteit etc.

Fairplay kunnen we echter ook als ‘smal begrip’ definiëren, waarbij het duidelijk afgebakend wordt van het thema sportiviteit en respect. Fairplay slaat dan op het gedrag dat gesteld wordt tijdens triatlon- of multisportwedstrijden door de direct betrokkenen, terwijl het thema sportiviteit en respect slaat op het gedrag buiten wedstrijden en gedrag tijdens wedstrijden van mensen die er indirect aan deelnemen.

Formele fairplay versus informele fairplay

In de sportliteratuur wordt verder nog een onderscheid gemaakt tussen formele en informele fairplay. Onder formele fairplay verstaan we het in acht nemen van het wedstrijdreglement (link naar Sportreglementen die van toepassing is op de triatlon- en multisportwedstrijden), waaronder ook het accepteren van de beslissingen van de scheidsrechter/technical official.

Informele fairplay is een verdieping en verbreding van de formele fairplay. Dit begrip stijgt uit boven het respecteren van de spelregels en voegt er een morele dimensie aan toe: het handelen in de geest van de wedstrijd. Voorbeelden zijn het garanderen van gelijke winst- en startkansen, het respectvol behandelen van de tegenstander of met volledige inzet spelen.

De individuele en structurele dimensie van fairplay

Fairplay heeft tot slot ook nog een individuele en een structurele dimensie. De individuele dimensie van fairplay heeft betrekking op persoonlijke verantwoordelijkheden van de sporter. Voorbeelden hiervan zijn het directe contact met de tegenstander, de zorg om de persoonlijke gezondheid en die van anderen, het leveren van inspanningen om een zo goed mogelijk resultaat te halen, acceptatie van de spelregels en beslissingen van de scheidsrechter, zelfbeheersing of het garanderen van gelijke kansen voor iedereen om mee te spelen.

De structurele dimensie van fairplay heeft dan weer betrekking op de verantwoordelijkheid van de sportorganisaties en –bestuurders. Voorbeelden hiervan zijn het hanteren van de spelregels, de zorg voor de gezondheid en welzijn van de sporter, het creëren van spannende competities, het verzekeren van gelijke sportcondities, de organisatie van gepaste trainingsactiviteiten en wedstrijdvormen of het beheersen van maatschappelijke (commerciële, politieke) invloeden op de sport.

Bron: www.ethischsporten.be

Surf voor meer info ook naar de gedragscode van de Vlaamse Triatlon & Duatlon Liga.